Makaleler

Ekonomiye Ahlaki Bir Dokunuş: Kapitalist Rasyonaliteye Karşı Siftah Ahlakı

ÖZET

Bu çalışma, kapitalist ekonomik sistemin kâr maksimizasyonuna dayalı “homo economicus” modeline karşı, ahlaki temelli alternatif bir yaklaşım olan “siftah” anlayışını ele almaktadır. Çalışma, bireyin yalnızca kendi çıkarını değil toplumsal faydayı da gözettiği, diğerkamlık ve kanaatkarlık gibi erdemlere dayanan bir iktisadi yapının mümkünlüğünü tartışmaktadır. Özellikle İslam iktisadı, tasavvuf geleneği ve Anadolu esnaf kültüründeki siftah uygulaması merkeze alınarak geliştirilen bu yaklaşım; ekonomik adaleti, paylaşımı ve sosyal dayanışmayı önceleyen ahlak temelli bir ekonomik anlayışa vurgu yapmaktadır. Aynı zamanda Avrupa’daki lonca sistemleri gibi farklı coğrafyalardaki tarihsel uygulamalar ve modern mutluluk endeksleri gibi çağdaş örneklerden hareketle siftah anlayışının evrensel bir ilke olarak değerlendirilebileceği savunulmaktadır. Çalışma, rekabetin insani ölçüler içinde sınırlandırılması gerektiğini vurgulamakta ve herkes için adil yaşam alanı oluşturmayı hedefleyen ekonomik bir bakış açısı sunmaktadır. Sonuç olarak, siftah, yalnızca folklorik bir gelenek değil, sürdürülebilir, adil ve insan merkezli bir ekonomik sistemin ahlaki temellerini inşa etme potansiyeli taşıyan dönüştürücü bir gerçekliktir. 

Anahtar Kelimeler

Homo Economicus Homo Islamicus Diğerkamlık Kanaatkarlık Rekabet Siftah